As paisaxes, a vida nas prazas das vilas, os monumentos ou as escenas cotiás que conforman o itinerario da Vía da Prata volven ser motivo de inspiración baixo unha nova ollada nesta coidada selección de imaxes comisariada pola historiadora, guionista e documentalista Lucía Laín. Logo de ser visitada por máis de 20.000 persoas no Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura, en Cáceres e en Ourense, a mostra recala agora na Casa de Galicia en Madrid, onde pode verse entre abril e maio de 2025.

A Vía da Prata esténdese ao longo de máis de mil quilómetros, desde Sevilla a Santiago de Compostela, atravesando terras de Andalucía, Estremadura, Castela e León e Galicia. Nesta exposición, percórrense nun carrusel fotográfico que vai de finais do século XIX ata os nosos días. Un total de 75 instantáneas de grandes mestres da arte fotográfica e figuras emerxentes que espertan a memoria, reivindican festas e tradicións e descobren a realidade menos coñecida de pequenas localidades que atravesa o Camiño.

Obras de grandes clásicos como Jean Laurent —pioneiro da fotografía que no s.XIX documentou a transformación de España e de Madrid— J. Poujade, José Suárez, Otto Wunderlich ou Nicolás Muller sucédense nun interesante diálogo coa mirada actual de fotógrafos e fotógrafas do noso presente conformando un único relato. A través das súas lentes podemos profundar na realidade de pequenas localidades, algunhas aínda descoñecidas e outras cada vez máis transitadas, e captar as miradas e costumes das súas xentes. Os premios nacionais de fotografía Cristina García Rodero e Juan Manuel Castro Prieto, e nomes como os de Carmenchu Alemán, Ana Turbau, Atín Aya, José Manuel Navia, Luis Vioque, Brais Lorenzo, Antón Buciños, Miguel Muñiz ou Vicente Tofiño, entre outros, son tan só uns exemplos.

Un diálogo visual entre a fotografía histórica e a contemporánea para movernos á reflexión sobre o tránsito, sobre canto cambia e canto permanece ao longo do tempo.

Data: 2 de abril – 25 de maio de 2025
Lugar: Casa de Galicia en Madrid
Enderezo: C. de Casado del Alisal, 8, Madrid
Organiza: Xunta de Galicia, Fundación Cidade da Cultura e Casa de Galicia en Madrid

Máis información: Fundación Cidade da Cultura de Galicia

As imaxes mostran claramente a folla deste itinerario cultural. Territorios, camiños, cidades históricas, igrexas e peregrinos de Vilnius en Lituania e Toruń e Pomorskie en Polonia; patrimonio cultural ucraíno e camiños en Vinnytsia; cidades, templos e camiños na costa adriática, en Dubrovnik, Istria e Šibenik; o camiño de Compostela en Toscana, representado polo cruzamento de rutas de peregrinación chamado Borgo Sansepolcro, e a Compostela italiana, Pistoia, cuxa catedral alberga unha reliquia do apóstolo desde o século XII.

Outros camiños e patrimonio histórico na provincia holandesa de Limburgo e a belga de Namur, onde tamén se conserva unha reliquia de Santiago o Maior; continuando en Francia cos seus camiños a Compostela e en España co Camiño Francés, a través de Aragón, Navarra, La Rioja, Castela e León e Galicia; e tamén coas rutas do norte, representadas polo Camiño Lebaniego, en Cantabria, e as rutas asturianas, entre as que sempre destaca Oviedo. Tamén se presenta un resumo do Camiño Mozárabe de Santiago en Andalucía, representado polo territorio e a arte de Córdoba.

Por último, unha evocación do Camiño de Santiago en Portugal, nas terras de Vila Pouca de Aguiar e as outras rutas portuguesas que conducen a Compostela, representadas polo Monte do Gozo, primeiro emprazamento do Camiño Francés desde o que se divisa a cidade do apóstolo, e o Pórtico da Gloria da Catedral compostelá,  xoia da arte medieval europeo.

Lugar: Centro Cultural WeGil

Dirección: Largo Ascianghi, 5. Roma (Italia)

Data: 5 de febreiro – 5 de marzo de 2025

Organiza: Federación Europea do Camiño de Santiago

Colabora: Xunta de Galicia e Rexión de Lazio

Lugar: Museo del Bierzo. Ponferrada

Organiza: Arraianos Producións

Colabora: Concello de Ponferrada

A exposición é unha mostra internacional na que se exporá parte do tesouro artístico doTerra Sancta Museum de Xerusalén, sendo a maior parte desta colección doazóns que as casas reais católicas europeas foron facendo ao longo de 500 anos. Ademais, a exposición complétase cunha escolma de pezas do Museu Calouste Gulbenkian de Lisboa, que tamén colabora na iniciativa; e con obras doutras institucións galegas e portuguesas.

Polo tanto, os visitantes que se acheguen -desde o 22 de marzo ata o 4 de agosto- poderán coñecer importantes producións da arte europea e sacra, o que lles permitirá facer un percorrido pola historia, así como comprender mellor o impacto da cristiandade en Xerusalén.

A sinatura do convenio levouse a cabo no santuario de Santa María a Real do Cebreiro, lugar de orixe do sacerdote Elías Valiña que, desde os anos 60, foi un dos principais promotores da recuperación do Camiño Francés, impulsor da colocación das frechas amarelas no percorrido ou de mellorar as condicións nas que os peregrinos realizan a senda.

Las Edades del Hombre

Trátase un proxecto cultural e expositivo promovido por Castela e León desde 1988 e que busca poñer en valor o patrimonio cultural tanto como reforzo social como xerador de riqueza. Ata o momento, celebráronse 26 edicións que contaron con máis de 12 millóns de visitantes e nas que se expuxeron 5.228 pezas de arte e se restauraron outras 2.000.

En cada edición, a exposición conta cun relato común e inclúe labores de investigación, difusión, restauración de pezas así coma unha montaxe que sempre ten a innovación como eixo principal e na que teñen moita importancia elementos multimedia (recreacións en 3D, proxeccións audiovisuais, pantallas interactivas…) ou a música.

Pese a que a maioría de edicións tiveron lugar en Castela e León, tamén se levaron a cabo en Madrid, Cádiz, Bélxica ou Nova York.

Unha experiencia hospitalaria e solidaria, vivida e creativa, a carón dos peregrinos, no Camiño de Santiago, nos albergues e na meta da peregrinación xacobea, en harmonía coa celebración do Xubileo da Misericordia.

Un espazo compartido de valores universais
O exercicio da hospitalidade, a acollida ao peregrino, é un valor considerado dende hai séculos coma a pedra angular do Camiño de Santiago. Unha forma de espiritualidade poeticamente recollida nas fotografías que Manuel G. Vicente tomou ao longo do Camiño durante as últimas décadas, na ruta e nos seus albergues. Esta entrañable acollida fúndese coa vivencia do encontro, a solidariedade, a amizade e mais a comprensión mutua. A todo iso hai que engadir os valores paisaxísticos, a historia compartida e a cultura.

Unha experiencia de comunicación e afectos
A medida que avanzan as xornadas, prodúcese no Camiño unha comunicación a varios niveis. En primeiro lugar, do peregrino consigo mesmo, pois a linguaxe interior é esencial na experiencia da peregrinación. Coa introspección chégase a unha autoconstrución reflexiva e personalizada, na que cadaquén recrea as súas vivencias a través da memoria e os afectos.

En segundo lugar, establécese unha comunicación co propio Camiño e, por último, cos seus compañeiros de ruta, cos hospitaleiros e os paisanos. O espazo mental ou espiritual do Camiño de Santiago, evocado e recreado, configúrase dende a afectividade de quen o vive; vilas, cidades, sitios históricos e paisaxes naturais asumen valores afectivos nesta construción espontánea. Un marco sensible no que se desenvolve unha fecunda comunicación entre o peregrino e o seu contorno natural e humano.

Espazo: Museo das Peregrinacións e de Santiago

Dirección: Praza das Praterías. Santiago de Compostela

Data: 12 de decembro de 2023 – 30 de marzo de 2024

Organiza: Turismo de Galicia. Xunta de Galicia.

As experiencias que testemuña esta exposición sono, en realidade, do redescubrimento dun fogar da alma e do corazón, dun ubi consistam que non coincide cun lugar senón coa propia paz, como ben sabía Novalis.

A obra do fotógrafo Javier Iglesias Ramos pretende “medir” coa cámara este percorrido e este descubrimento. A idea que guiou este traballo foi atopar a pegada da súa experiencia de vida nos rostros dos peregrinos. De aí o proxecto de fotografalos ao comezo do Camiño, en Roncesvalles, e logo ao final, en Santiago, para rexistrar, non tanto os seus cambios físicos, senón calquera cambio na súa expresión, case se podería dicir na súa alma: e a alma certamente translúcese nas fotografías.

Para obter un rexistro tan fino dos estados de ánimo das persoas retratadas, Javier Iglesias Ramos optou por eliminar o contexto do propio retrato. Todos os seus retratos teñen o mesmo fondo negro e unha luz similar, polo que todos os rostros fotografados aparecen nas mesmas condicións, case mostras de probeta. Fronte a famosa tríade de cousas necesarias para o tradutor literario, la testa, il testo e il contesto, na tradución fotográfica desta experiencia vital que é o Camiño, Javier optou por unha severa comparación entre dúas: a súa cabeza e o texto formado polo rostro do peregrino, negándose a ser axudado por calquera contexto.

Do resultado xulgarán os visitantes. Federica Venier

Lugar: Museo das Peregrinacións e de Santiago
Dirección: Plaza das Praterías, Santiago de Compostela

Data: 27/07/2023 – 29/10/2023

Organiza: Museo das Peregrinacións e de Santiago. Xunta de Galicia

Afondando neste proxecto, a exposición itinerante Os camiños de Elías Valiña, proposta para viaxar por diversas localidades de Galicia, dalle continuidade a este documental, reforzando cunha montaxe multimedia e itinerante ideas recollidas no Plan Director do Camiño de Santiago 2022-27 relativas á promoción xacobea.

A exposición ten un carácter didáctico, multimedia, innovador e valorizador do traballo recuperador de Elias Valiña, empregando fotografías orixinais do cura do Cebreiro, e polo tanto históricas, xunto con outras que amosan a actualidade do Camiño, recuperado e posto ao servizo da peregrinación.

Entre os principais obxectivos da mostra, hai que resaltar a valorización do labor dun pioneiro, como foi Elías Valiña, e o traballo de estudo, recuperación e revalorización do Camiño por parte da Xunta de Galicia ao longo da década de 1990 e xa no século XXI.

Lugar: Igrexa de Santa María a Real do Cebreiro. Pedrafita do Cebreiro (Lugo)

Data: do 20 de xullo ao 15 de agosto 2023

Organiza: Turismo de Galicia. Xunta de Galicia

Colabora: Parroquia de Santa María a Real do Cebreiro e Arraianos Producións

Máis información: www.eliasvaliña.gal